Strait of Hormuz gas crisis : पश्चिम आशियातील युद्धाच्या गंभीर संकटाने भारताच्या एलपीजी पुरवठा साखळीसमोर मोठे आव्हान उभे केले आहे. इराण आणि इस्रायल-अमेरिका यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे जगातील सर्वात संवेदनशील सागरी मार्ग, होर्मुझची सामुद्रधुनी विस्कळीत झाली आहे. भारत आपल्या गरजेपैकी ६० टक्के एलपीजी आयात करतो, त्यापैकी ९० टक्के या मार्गाने येतो. अशा परिस्थितीत 92,000 मेट्रिक टन गॅस घेऊन गुजरातच्या बंदरांवर दोन भारतीय जहाजे दाखल झाल्याने देशाला मोठा दिलासा मिळाला आहे. पेट्रोलियम प्लॅनिंग अँड ॲनालिसिस सेल (PPAC) च्या ताज्या अहवालानुसार, फेब्रुवारी 2026 मध्ये भारताचा LPG वापर 2822 मेट्रिक टन नोंदवला गेला आहे. हा आकडा मागील महिन्यांच्या तुलनेत थोडा कमी आहे, कारण जानेवारी 2026 मध्ये 3034 MT आणि डिसेंबर 2025 मध्ये 3068 MT खप होता. भारत त्याच्या एकूण LPG मागणीपैकी 60 टक्के परदेशातून आयात करतो. प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरो (PIB) डेटा दर्शविते की या आयात केलेल्या वायूपैकी 90 टक्के हा फक्त होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून भारतात पोहोचतो.
पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे सागरी व्यापार मार्ग असुरक्षित बनले आहेत. अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यांनंतर इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांच्या निधनाच्या बातमीने परिस्थिती आणखी गंभीर झाली आहे. भारतातील बहुतेक गॅस आयात या प्रभावित भागातून जात असल्याने पुरवठा खंडित होण्याचा धोका आहे. हे लक्षात घेऊन भारत सरकारने तात्काळ घरगुती एलपीजी उत्पादन २५ टक्क्यांनी वाढवण्याचे कठोर निर्देश जारी केले आहेत.
आणखी वाचा – निरंजन कुलकर्णीच्या लग्नाच्या तारखेचे गुपित समोर, जूनमध्ये नाहीतर ‘या’ महिन्यात पार पडलंय लग्न ; म्हणाला…
घरगुती ग्राहकांना प्राधान्य आणि सरकारी सूचना
या संकटाच्या काळात सरकारचे संपूर्ण लक्ष घरगुती ग्राहकांवर आहे. एलपीजी वापरणाऱ्या सर्वसामान्य नागरिकांना उत्पादन वाढवण्याचा पहिला अधिकार असेल, असे सरकारने स्पष्ट केले आहे. यासोबतच देशभरात गॅसचा साठा आणि काळाबाजार रोखण्यासाठी कडक देखरेखीचे आदेश देण्यात आले आहेत. युद्धाच्या बातम्यांदरम्यान, अनेक ठिकाणी लोक घाबरत आहेत आणि गॅस सिलिंडरचा अनावश्यक साठा जमा करत आहेत, ते थांबवण्यासाठी प्रशासन सतर्कतेच्या मार्गावर काम करत आहे.
आणखी वाचा – आत्महत्येनंतर अनुराग डोभालची हॉस्पिटलमधून पहिली पोस्ट, बेडवरचा फोटो शेअर करत म्हणाला, “मी आज अनाथ आहे”
‘शिवालिक’ आणि ‘नंदा देवी’ या दोन भारतीय ध्वजांकित जहाजांचे आगमन, पुरवठा अनिश्चिततेमध्ये भारतासाठी एक मोठा धोरणात्मक विजय आहे. ‘शिवालिक’ गुजरातमधील मुंद्रा बंदरात यशस्वीपणे पोहोचले असून ‘नंदा देवी’ वाडीनार बंदरात यशस्वीपणे पोहोचले आहे. या दोन्ही जहाजांमध्ये मिळून अंदाजे ९२,००० मेट्रिक टन एलपीजी आहे. तांत्रिक गणनेनुसार, हे प्रमाण इतके प्रचंड आहे की देशातील 64 लाखांहून अधिक एलपीजी सिलिंडर एकाच वेळी भरले जाऊ शकतात.
